Wat die Bybel leer oor Christus, die Torah en die nuwe verbond

Daar bestaan baie verwarring onder gelowiges oor die plek van die Mosaïese Wet binne die nuwe verbond. Is Christene steeds verplig om die Torah, die Joodse feeste, voedselvoorskrifte en Sabbatte te onderhou, of is hierdie dinge in Christus vervul? Die volgende is my persoonlike antwoord aan 'n goeie vriend van my na aanleiding van ’n boodskap wat hy met my gedeel het. My doel is nie om ’n argument te wen of iemand te veroordeel nie, maar om die onderwerp eerlik aan die volle getuienis van die Skrif te toets. Ons redding rus nie op ons eie werke of vermoë om die Wet te onderhou nie, maar volkome op Jesus Christus, sy voltooide kruiswerk en sy opstanding.

Opsomming van my vriend se boodskap aan my

My vriend se boodskap handel hoofsaaklik oor die Torahgedeeltes in Deuteronómium 29 tot 31. Hy voer aan dat die verbond en God se voorskrifte nie slegs vir die Israeliete van Moses se tyd bedoel was nie, maar ook vir toekomstige geslagte geld. Volgens hom is die Torah nie afgeskaf nie, aangesien God belowe het om sy Wet op die harte van sy volk te skryf. Ter ondersteuning hiervan verwys hy onder meer na Jeremia 31:33, Eségiël 36:26–27, Hebreërs 10:16, Matthéüs 5:17 en Romeine 7:12. Hy onderskei ook tussen die geskrewe Torah en latere Joodse mondelinge tradisies, soos die Talmoed, wat hy nie as Godgegewe voorskrifte beskou nie. Hy erken uitdruklik dat niemand deur Torah-onderhouding of goeie werke gered kan word nie en dat redding alleen uit genade, deur geloof in Jesus Christus se dood en opstanding, ontvang word. Hy glo egter dat liefde vir God en dankbaarheid vir sy genade daarna behoort te lei tot die onderhouding van die Torah, insluitend die Bybelse feeste. Dit is veral oor hierdie voortgesette verbondsverpligting van die Mosaïese Wet, en nie oor die noodsaaklikheid van genade of geloof in Christus nie, waar my verstaan van die Skrif van syne verskil.

My antwoord aan my vriend

Dankie vir die boodskap wat jy met my gedeel het. Ek stem saam dat God se Woord heilig en goed is, en dat ware geloof vrugte van liefde en gehoorsaamheid voortbring.

Ek glo egter dat ons die Ou Testament deur Christus en die nuwe verbond moet verstaan. Jesus het nie bloot gekom om die ou verbond onveranderd voort te sit nie, maar om die Wet te vervul (Matteus 5:17). Hebreërs 8:13 sê uitdruklik dat die instelling van ’n nuwe verbond die eerste verbond verouderd gemaak het.

Paulus leer dat die Wet as tugmeester gedien het totdat Christus gekom het, maar dat ons nou deur geloof geregverdig word en nie meer onder daardie tugmeester staan nie (Galasiërs 3:23–25). Daarom moes nie-Joodse gelowiges volgens Handelinge 15 ook nie onder die juk van die Mosaïese Wet geplaas word nie. Die feeste, voedselvoorskrifte en sabbatte word beskryf as ’n skaduwee waarvan Christus die werklikheid is (Kolossense 2:16–17).

Die Wet is dus nie waardeloos nie. Dit openbaar God se heiligheid, wys sonde uit en getuig van Christus. Maar dit is nie meer die verbond waaronder gelowiges staan nie. Ons is deur Christus van die Wet as verbond vrygemaak om in die nuutheid van die Gees te dien (Romeine 7:6).

Ons word uit genade gered, deur geloof in Christus, nie deur Torah-onderhouding of enige werk van onsself nie (Efesiërs 2:8–9). Goeie werke volg op redding; dit bewerk nie redding nie. My vertroue rus daarom volkome in Christus, sy voltooide kruiswerk en sy opstanding.

 

Die gevaar daarvan om onder die Wet geregverdig te wil word

Daar is nog iets belangriks om oor na te dink: As ons die Mosaïese Wet as bindende verbond wil onderhou, kan ons nie net die dele kies wat vir ons moontlik of aantreklik is nie. Paulus sê dat iemand wat hom onder die Wet plaas, verplig is om die hele Wet te onderhou (Galasiërs 5:3). Jakobus 2:10 sê ook dat iemand wat die hele Wet onderhou, maar in een punt struikel, aan almal skuldig geword het.

Dit is waarom Paulus so ernstig waarsku: “Julle wat deur die wet geregverdig wil word, is van Christus afgesny; julle het van die genade verval” (Galasiërs 5:4). Dit beteken nie dat gehoorsaamheid onbelangrik is nie. Dit beteken dat die Wet nooit die grond van ons regverdigmaking kan wees nie.

Ons almal sal voor die regterstoel van Christus verskyn en rekenskap gee van ons lewe (2 Korintiërs 5:10). Tog verklaar Romeine 8:1 volgens die AFR53: “Daar is dan nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie, vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.”

Die grond van hierdie vryspraak is dat ons “in Christus Jesus” is. ’n Lewe onder leiding van die Heilige Gees is nie die verdienste waardeur ons vrygespreek word nie, maar die vrug en kenmerk van ons verbondenheid aan Christus. Paulus verduidelik onmiddellik daarna dat die Wet weens die swakheid van die sondige mens nie kon bewerkstellig wat nodig was nie, en dat God daarom sy eie Seun gestuur en die sonde in die vlees veroordeel het (Romeine 8:2–4). Ons vryspraak rus dus op Christus se verlossingswerk, terwyl ’n Geesgeleide lewe die gevolg daarvan behoort te wees.

Die kernvraag is dus nie: “Hoeveel van die Torah onderhou ek?” nie, maar: “Rus my redding volkome in Christus, en bring daardie geloof deur die Heilige Gees liefde en gehoorsaamheid in my lewe voort?”

Die nuwe verbond beteken nie dat ons nou wetteloos leef nie. Ons staan onder die wet van Christus (Galasiërs 6:2; 1 Korintiërs 9:21), gelei deur die Heilige Gees, met liefde as die vervulling van die wet (Romeine 13:8–10). Christus is nie ’n toevoeging tot die ou verbond nie. Hy is die Middelaar van ’n beter, nuwe verbond (Hebreërs 8:6).

 

Die besluit van die apostels

Handelinge 15 behoort vir ons deurslaggewend te wees. Sommige het geleer: “As julle nie volgens die gebruik van Moses besny word nie, kan julle nie gered word nie” (vers 1). Ander het daarop aangedring dat gelowiges beveel moes word om die wet van Moses te onderhou (vers 5).

Petrus se antwoord was: “Waarom versoek julle God deur ’n juk op die nek van die dissipels te plaas wat nóg ons vaders nóg ons kon dra?” Daarna verklaar hy: “Ons glo dat ons deur die genade van die Here Jesus gered word” (verse 10–11).

Die apostels het dus nie die Torah as verbondsverpligting op gelowiges uit die nasies geplaas nie. As dit God se bedoeling was dat alle gelowiges die Sabbat, feeste, voedselwette en ander Mosaïese bepalings moes onderhou, was Handelinge 15 die vanselfsprekende plek om dit uitdruklik te beveel. Hulle het dit nie gedoen nie.

Ons moet ook onderskei tussen God se ewige morele wil en die Mosaïese verbond wat spesifiek met Israel gesluit is. Die feit dat ’n gebod goed was, beteken nie dat die verbond waaronder dit gegee is steeds bindend is nie. Die offers was ook heilig en deur God ingestel, maar Christus het dit eens en vir altyd vervul (Hebreërs 10:1–14).

Dieselfde geld die feeste en Sabbatte: hulle was skaduwees wat vooruit na Christus gewys het, maar Christus is die werklikheid (Kolossense 2:16–17). Wanneer die werklikheid gekom het, eer ons nie die skaduwee deur dit weer verpligtend te maak nie. Ons eer dit deur vas te hou aan die Christus na wie dit gewys het.

Daarom moet ons versigtig wees om nie iets wat ’n mens vrywillig uit persoonlike oortuiging onderhou, as ’n verpligting vir alle gelowiges te maak nie. Romeine 14:5–6 laat ruimte vir persoonlike oortuiging oor besondere dae, maar verbied dat ons mekaar daaroor veroordeel.

Christelike vryheid beteken nie vryheid om te sondig of volgens die vlees te lewe nie. Paulus waarsku uitdruklik dat ons nie ons vryheid as aanleiding vir die vlees moet gebruik nie, maar mekaar deur liefde moet dien (Galasiërs 5:13–14). Die werke van die vlees bly sondig en bring ernstige gevolge mee (Galasiërs 5:19–21).

Dit beteken egter nie dat ’n gelowige wat teen die vlees stry, weer onder die Mosaïese verbond geplaas en op grond daarvan geregverdig of veroordeel word nie. Paulus se eie gevolgtrekking is: “Maar as julle deur die Gees gelei word, dan is julle nie onder die wet nie” (Galasiërs 5:18, AFR53). Die Wet openbaar en veroordeel sonde, maar kan niemand daarvan bevry nie. Christus bevry ons van veroordeling, en die Heilige Gees stel ons in staat om teen die vlees te wandel en die vrug van die Gees voort te bring (Galasiërs 5:22–25).

 

Moet ons God en Jesus slegs op hulle Hebreeuse name noem?

Dit is nie verkeerd om Hebreeuse name en titels soos Elohim en Yeshua te gebruik nie. Dit kan selfs nuttig wees wanneer ’n mens die oorspronklike tale bestudeer. Die Skrif leer egter nêrens dat gelowiges God en Jesus uitsluitlik op Hebreeuse name moet noem nie, of dat vertaalde name minder geldig is nie.

Die Nuwe Testament is hoofsaaklik in Grieks geskryf. Die geïnspireerde skrywers gebruik die Griekse woord Theos vir God, Kyrios vir Here en Iēsous Christos vir Jesus Christus. Indien die presiese Hebreeuse uitspraak noodsaaklik vir ware aanbidding of redding was, sou die apostels dit nie onder leiding van die Heilige Gees in Grieks weergegee het nie.

Die Bybel self vertaal name en titels vir sy lesers. Johannes verduidelik byvoorbeeld dat “Messías” as “Christus” vertaal word (Johannes 1:42 volgens die AFR53 se versindeling). In Markus 5:41 word Jesus se Aramese woorde behou en daarna vir die leser vertaal. Dit wys dat die betekenis en identiteit van die Persoon belangrik is, nie dat elke gelowige dieselfde taal of uitspraak moet gebruik nie.

Op Pinksterdag het die Heilige Gees die evangelie nie slegs in Hebreeus laat verkondig nie. Mense uit verskillende volke het God se groot dade elkeen in sy eie taal gehoor (Handelinge 2:6–11). Jesus het ook beveel dat dissipels uit al die nasies gemaak moet word (Matteus 28:19). Die evangelie behoort dus aan elke taal en volk.

Handelinge 4:12 sê dat daar geen ander naam onder die hemel gegee is waardeur ons gered moet word nie. “Naam” beteken hier nie dat slegs een bepaalde Hebreeuse uitspraak reddende krag het nie. Dit verwys na die Persoon, gesag en verlossingswerk van Jesus Christus. Ons word deur Christus self gered, nie deur die korrekte uitspraak van ’n naam nie.

Filippense 2:10–11 sê dat elke knie voor Jesus sal buig en elke tong sal bely dat Jesus Christus die Here is. Dit sê nie dat elke tong eers Hebreeus moet word nie. Elke volk mag Hom in sy eie taal ken, bely en aanbid.

Ek respekteer daarom iemand se keuse om die Hebreeuse name te gebruik. Dit mag egter nie as ’n nuwe geestelike vereiste op ander gelowiges gelê word nie. Paulus waarsku dat ons nie oor woorde moet stry op ’n manier wat geen voordeel bring nie (2 Timótheüs 2:14). Die belangrike vraag is nie of iemand “Jesus”, “Iēsous” of “Yeshua” uitspreek nie, maar of hy die ware Seun van God bely, op sy voltooide verlossingswerk vertrou en Hom as Here gehoorsaam.

 

’n Laaste persoonlike versoek

Ek wens en bid dat iets wat ek gesê het, of nog beter, dat die Heilige Gees deur sy Woord, jou sal laat nadink oor hierdie dinge en dit ter harte neem.

Ek probeer nie my eie idees bo die Skrif stel nie. Ek vra bloot dat ons die betrokke gedeeltes binne die volle boodskap van die Nuwe Testament sal lees en eerlik sal toets wat die Skrif oor Christus, die wet en die nuwe verbond leer.

Ek kan verkeerd verstaan, en daarom moet my woorde ook aan die Skrif getoets word. Maar dieselfde geld vir ons almal. Ons mag nie enkele verse gebruik om ’n standpunt te verdedig terwyl ander duidelike Skrifgedeeltes geïgnoreer word nie.

My begeerte is nie om ’n argument te wen nie, maar dat Christus alleen verheerlik sal word en dat sy voltooide kruiswerk die regmatige plek in ons geloof sal inneem. Mag die Heilige Gees ons albei in die hele waarheid lei.

 

Skrifgedeeltes uit die Afrikaanse Bybel (AFR53)

Agtergrond

Deuteronómium 29–31 (Opsomming)

Hierdie hoofstukke bevestig dat die Mosaïese verbond ernstig opgeneem moes word en dat dit ook Israel se toekomstige geslagte geraak het. Hulle openbaar terselfdertyd Israel se onvermoë om die verbond getrou te onderhou en die noodsaaklikheid dat God self die mens se hart verander. Hulle berei daarom die weg voor vir die belofte van die nuwe verbond, waarin God sy Wet op die harte van sy volk skryf en sy Gees in hulle plaas.

Die hoofstukke sê egter nie op sigself dat gelowiges uit al die nasies ná Christus se koms onder die Mosaïese verbond geplaas word nie. Daardie vraag moet vanuit die verdere openbaring van die Nuwe Testament beantwoord word. Paulus neem juis Deuteronómium 30 se woorde oor die Woord wat naby is, in die mond en hart, en pas dit in Romeine 10:6–10 toe op die boodskap van geloof in Jesus Christus: dat Hy as Here bely en dat daar geglo word dat God Hom uit die dood opgewek het. Die hoofstukke beklemtoon dus die noodsaaklikheid van geloof, ’n veranderde hart en gehoorsaamheid aan God, maar die Nuwe Testament wys dat hierdie beloftes hulle vervulling in Christus en die werk van die Heilige Gees vind.

Jeremia 31:33

“Maar dit is die verbond wat Ek ná dié dae met die huis van Israel sal sluit, spreek die HERE: Ek gee my wet in hulle binneste en skrywe dit op hulle hart; en Ek sal vir hulle 'n God wees, en hulle sal vir My 'n volk wees.”

Eségiël 36:26–27

“En Ek sal julle 'n nuwe hart gee en 'n nuwe gees in julle binneste gee; en Ek sal die hart van klip uit julle vlees wegneem en julle 'n hart van vlees gee. En Ek sal my Gees in julle binneste gee en maak dat julle in my insettinge wandel en my verordeninge onderhou en doen.”

Hebreërs 10:16

“Dit is die verbond wat Ek ná dié dae met hulle sal sluit, spreek die Here: Ek sal my wette gee in hulle hart, en in hulle verstand sal Ek dit skrywe”

Matthéüs 5:17

“Moenie dink dat Ek gekom het om die wet of die profete te ontbind nie. Ek het nie gekom om te ontbind nie, maar om te vervul.”

Romeine 7:12

“So is die wet dan heilig, en die gebod is heilig en regverdig en goed.”

Christus, die Wet en die nuwe verbond

Hebreërs 8:6

“Maar nou het Hy 'n voortrefliker bediening verkry vir sover Hy ook Middelaar is van 'n beter verbond wat op beter beloftes wettelik gegrond is.”

Hebreërs 8:13

“Als Hy sê 'n nuwe verbond, het Hy die eerste oud gemaak; maar wat oud word en verouder, is naby die verdwyning.”

Galasiërs 3:23–25

“Maar voordat die geloof gekom het, is ons onder die wet in bewaring gehou, ingesluit met die oog op die geloof wat geopenbaar sou word. Die wet was dus ons tugmeester na Christus toe, sodat ons geregtig gemaak kan word uit die geloof. Maar nou dat die geloof gekom het, is ons nie meer onder 'n tugmeester nie.”

Kolossense 2:16–17

“Laat niemand julle dan oordeel oor spys of drank of met betrekking tot 'n feestag of nuwe maan of sabbat nie, wat 'n skaduwee is van die tulekomstige dinge, maar die liggaam behoort aan Christus.”

Romeine 7:6

“Maar nou is ons ontslae van die wet waarin ons vasgehou was, aangesien ons die dood gesterf het vir dit wat ons gevange gehou het, sodat ons dien in die nuutheid van die Gees en nie in die oudheid van die letter nie.”

Efésiërs 2:8–9

“Want uit genade is julle gered, deur die geloof, en dit nie uit julle nie: dit is die gawe van God; nie uit die werke nie, sodat niemand mag roem nie.”

Regverdiging en gehoorsaamheid

Galasiërs 5:3–4

“En ek betuig dit weer aan elke mens wat hom laat besny, dat hy unter verpligting is om die hele wet te onderhou. Julle wat geregverdig wil wees deur die wet, is losgemaak van Christus; julle het van die genade verval.”

Jakobus 2:10

“Want wie die hele wet onderhou, maar in een opsig struikel, het aan almal skuldig geword.”

2 Korinthiërs 5:10

“Want ons moet almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang wat hy deur die liggaam gedoen het, volgens wat hy gedoen het, of dit goed is of kwaad.”

Romeine 8:1

“Daar is dus nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie, vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.”

Galasiërs 6:2

“Dra mekaar se laste en vervul so die wet van Christus.”

1 Korinthiërs 9:21

“Vir die wat sonder die wet is, het ek geword soos een sonder wet — al is ek nie sonder die wet van God nie, maar onder die wet van Christus — om die wat sonder wet is, te win.”

Romeine 13:8–10

“Wees aan niemand iets skuldig nie, behalwe om mekaar lief te hê; want hy wat 'n ander liefhet, het die wet vervul. Want dít: Jy mag nie egbreek nie, jy mag nie doodslaan nie, jy mag nie steel nie, jy mag geen valse getuienis gee nie, jy mag nie begeer nie, en watter ander gebod daar ook mag wees, word in hierdie woord saamgevat: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Die liefde doen die naaste geen kwaad nie; daarom is die liefde die vervulling van die wet.”

 

Die besluit van die apostels

Handelinge 15:1

“En sekere persone wat van Judéa afgekom het, het die broeders geleer: As julle nie besny word volgens die gebruik van Moses nie, kan julle nie gered word nie.”

Handelinge 15:5

“Maar sommige gelowiges uit die sekte van die Fariseërs het opgestaan en gesê: Dit is noodsaaklik om hulle te besny en te beveel om die wet van Moses te onderhou.”

Handelinge 15:10–11

“Nou dan, waarom versoek julle God deur 'n juk op die nek van die dissipels te lê wat ons vaders en ons ook nie in staat was om te dra nie? Maar ons glo dat ons deur die genade van die Here Jesus Christus gered word op dieselfde manier as hulle ook.”

Hebreërs 10:1–14 (Opsomming)

Die wet met sy jaarlikse offers kon die mens nie volkome maak nie, aangesien die bloed van stiere en bokke nie die sonde kon wegneem nie. Christus het gekom om die wil van God te doen en het homself eenmaal vir altyd as 'n volkome offer gebring. Deur hierdie enkele offer het Hy diegene wat geheilig word vir altyd volmaak, wat die ou offerstelsel vervang en 'n einde maak aan verdere offerandes vir sonde.

Romeine 14:5–6

“Die een ag die een dag bo die ander, die ander ag al die dae gelyk. Laat elkeen in sy eie gemoed ten volle oortuig wees. Hy wat die dag gedenk, gedenk dit tot eer van die Here; en hy wat die dag nie gedenk nie, gedenk dit nie tot eer van die Here nie. En hy wat eet, eet tot eer van die Here, want hy dank God; en hy wat nie eet nie, eet nie tot eer van die Here nie, en hy dank God.”

Galasiërs 5:18

“Maar as julle deur die Gees gelei word, is julle nie onder die wet nie.”

Die gebruik van Hebreeuse name

Johannes 1:42 (AFR53-versindeling)

“Hy het eers sy eie broer Simon gekry en vir hom gesê: Ons het die Messías gevind — dit is, as dit vertaal word, die Christus.”

Markus 5:41

“Toe gryp Hy die hand van die kind en sê vir haar: Talíta, koemi! wat, as dit vertaal word, beteken: Dogtertjie, Ek sê vir jou, staan op!”

Handelinge 2:6–11

“En toe hierdie geluid ontstaan het, het die menigte saamgestroom en verslae geword, omdat elkeen hulle in sy eie taal hoor spreek het. En hulle was almal verbaas en verwonderd en sê vir mekaar: Is al hierdie mense wat daar spreek, dan nie Galilëers nie? En hoe hoor ons hulle elkeen in ons eie taal waarin ons gebore is? Parters en Meders en Elamiete en die inwoners van Mesopotámië, Judéa en Kappadócië, Pontus en Asíë, Frygië en Pamfílië, Egipte en die streke van Libië by Kiréne, en die uitheemse Romeine, Jode en Jodegenote, Kretense en Arabiere — ons hoor hulle in ons eie taal oor die groot dade van God spreek.”

Matthéüs 28:19

“Gaan dan heen, maak dissipels van al die nasies, en doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees;”

Handelinge 4:12

“En die saligheid is in niemand anders nie, want daar is ook geen ander naam onder die hemel wat onder die mense gegee is, waardeur ons gered moet word nie.”

Filippense 2:10–11

“sodat in die Naam van Jesus sou buig elke knie van die wat in die hemel en die wat op die aarde en die wat onder die aarde is, en elke tong sou bely dat Jesus Christus die Here is, tot eer van God die Vader.”

2 Timótheüs 2:14

“Herinner aan hierdie dinge en betuig voor die Here dat hulle geen woordestruid moet voer wat tot geen nut is nie, maar net tot ondergang van die hoorders.”

“Skrifaanhalings geneem uit die Bybel in Afrikaans 1933/1953-vertaling (AFR53). Kopiereg © Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Gebruik met toestemming. Alle regte voorbehou.”